از وى بيزارى كرد ، زيرا يقين شد كه او اهل عذاب است . پيغمبر و مؤمنان نيز كه دينشان همان دين ابراهيم است . نميتوانند براى مشركان پس از مرگ آنها آمرزش بخواهند ولى پيش از مرگشان جايز است همانطور كه ابراهيم كرد . در آيهء شريفه * ( إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاه » ) * اشاره بوعده ظاهرا براى اين است كه آنحضرت در اين كار ، وفا بوعده نيز كرد . نه اينكه ، اصل استغفار جايز نبود ولى ابراهيم چون وعده كرده بود آنخلاف را انجام داد ( نعوذ با لله ) . در سورهء ممتحنه پس از نهى از مودّت مشركان و دشمنان خدا ، چنين آمده * ( « قَدْ كانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَه ، إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله ، كَفَرْنا بِكُمْ وَبَدا بَيْنَنا وَبَيْنَكُمُ الْعَداوَةُ وَالْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِالله وَحْدَه ، إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ لأَبِيه لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَما أَمْلِكُ لَكَ مِنَ الله مِنْ شَيْءٍ » ) * ممتحنه 4 . يعنى در عمل ابراهيم و پيروانش براى شما سرمشق خوبى هست ، آنگاه كه بقومشان گفتند : ما از شما و آنچه سواى خدا ميپرستيد بيزاريم ، بشما كفر ميورزيم و هميشه ميان ما و شما ، عداوت و كينه توزى هست تا بخداى تنها ، ايمان بياوريد ( ميان آنها ربطى نماند ) مگر سخن ابراهيم كه بپدرش گفت : از خدا براى تو آمرزش خواهم خواست و جز اين در قبال خدا براى تو كارى نتوانم كرد . دفعهء ديگر ، آيه و ترجمه آن را بدقّت بخوانيد . در اين كريمه * ( « إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ » ) * استثناء است از مضمون جملهء فوق ، كه همان جدائى و بيزارى و عداوت و عدم الفت باشد و بعبارت اخرى از كلمهء * ( « إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ » ) * تا * ( « ما أَمْلِكُ لَكَ مِنَ الله مِنْ شَيْءٍ » ) * يعنى مجموع مستثنى و مستثنى منه ، توضيح و تفصيل « اسوة » در صدر آيه است . و خلاصهء مطلب اين است : شما هم بايد مانند ابراهيم و تابعانش از مشركان جدا شويد و